Ik heb per ongeluk mijn USB-flashstation geformatteerd en belangrijke bestanden verloren die ik nog steeds nodig heb. Ik ben op zoek naar veilige stappen voor gegevensherstel van een USB-station, software-aanbevelingen of dingen die ik moet vermijden, zodat ik de beste kans heb om mijn gegevens te herstellen.
Ja, het voelt rot als een USB per ongeluk wordt geformatteerd. Ik heb dit ooit gedaan met een kleine werkdrive en het eerste wat ik leerde was simpel: formatteren betekent niet altijd dat de bestanden weg zijn.
Het grote detail is het type formattering.
Als het een snelle formattering was, zijn je kansen vaak best redelijk. Dat soort is meestal snel klaar omdat het de bestandssysteemrecords wist, niet de volledige inhoud. Veel van de oude data staat er nog totdat nieuwe bestanden die overschrijven.
Als het een volledige formattering was, ziet het er slechter uit. Dat proces schrijft over de opslag heen, dus normale herstelsoftware vindt meestal weinig of niets.
Eén ding dat ik moest afleren: er is geen echte manier om een USB-stick te de-formatteren. Zodra de formattering is gebeurd, is die gebeurd. Herstelapps doen iets anders. Ze scannen het apparaat op overgebleven bestandsgegevens en proberen die weer samen te voegen. Als de ruwe datablocks nog bestaan, kun je misschien bestanden terugkrijgen. Als die blocks zijn overschreven, ben je klaar.
Doe dit eerst, en doe het nu: stop met het gebruiken van de USB.
Kopieer er niets naarheen. Formatteer hem niet opnieuw. Voer CHKDSK niet uit. Probeer geen willekeurige reparatiestappen uit zoekresultaten. Elke schrijfactie maakt herstel moeilijker, en soms is één verkeerde zet al genoeg.
Wat ik hierna zou doen, is meteen een hersteltool gebruiken. Ik heb redelijke resultaten gezien met Disk Drill. Het is een van de minder irritante opties als je nog niet eerder bestandsherstel hebt gedaan.
Mijn gebruikelijke stappen:
- Installeer Disk Drill op de interne schijf van je computer, nooit op de geformatteerde USB.
- Sluit de flashdrive aan.
- Open Disk Drill en kies de USB uit de schijflijst.
- Druk op Zoeken naar verloren data en kies daarna Universele scan wanneer daarom wordt gevraagd. Voor geformatteerde USB-drives is dit vaak de juiste plek om te beginnen.
- Laat de scan helemaal tot het einde lopen. Je kunt eerder al door de resultaten kijken, maar ik zou wachten. Ik kreeg op die manier betere resultaten, of zo leek het in elk geval.
- Bekijk een voorbeeld van wat het vindt. Als een foto opent, een document wordt weergegeven of een video afspeelt in de voorbeeldweergave, worden je kansen op een schoon herstel groter.
- Herstel de bestanden naar een andere schijf. Niet terug op dezelfde USB. Doe dat nooit.
Eén onderdeel dat mensen overslaan en daarna betreuren: met Disk Drill kun je een byte-voor-byte schijfimage maken. Als de flashdrive steeds de verbinding verbreekt, leesfouten geeft of onstabiel doet, maak dan eerst een image en scan die image in plaats daarvan. Ik heb dit ooit gedaan met een stervende stick en het heeft me gered van het verliezen van een tweede kans op herstel.
Als de herstelde bestanden terugkomen met rare namen of de mappen weg zijn, is dat normaal na een formattering. Rommelige namen zijn irritant, zeker, maar het belangrijkste is of de bestandsdata nog opent.
Dus ja, bestandsherstel vanaf een geformatteerde flashdrive is vaak mogelijk, vooral na een snelle formattering. De beste zet is om de drive met rust te laten, hem zo snel mogelijk te scannen en herstelde bestanden ergens anders op te slaan. Tijd is hier belangrijk. Elke extra schrijfactie schaadt je kansen.
Controleer eerst welk soort formattering je hebt uitgevoerd. @mikeappsreviewer legde snel versus volledig formatteren al goed uit, dus ik ga dat niet herhalen. Ik voeg nog één ding toe. Op nieuwere Windows-versies schrijft een volledige formattering vaak nullen. Als dat is gebeurd, dalen de kansen op herstel thuis sterk.
Mijn advies is om de gezondheid van de schijf te controleren vóór een lange scan. Gebruik CrystalDiskInfo als die wordt weergegeven als een normale USB-SSD of HDD. Voor gewone flashsticks gebruik je alleen een leestesttool als je zeker weet dat die niets zal schrijven. Als de USB de verbinding verbreekt, vertraagt tot 0 KB/s of I/O-fouten geeft, sla herhaalde scans dan over. Maak eerst één image en werk daarna vanaf de image. Dit deel is belangrijker dan mensen denken.
Op één punt ben ik het licht oneens. Ik zou niet altijd beginnen met de breedste scan. Als de formattering recent was en het bestandssysteem hetzelfde bleef, geeft een snelle bestandssysteemsan soms sneller de originele namen en mappen terug. Als die weinig vindt, schakel dan over op een diepe scan. Disk Drill is hiervoor prima omdat het beide methoden ondersteunt en herstel van geformatteerde USB-stations goed afhandelt.
Een paar praktische punten die mensen missen:
- Controleer of de bestanden eerder ergens naartoe zijn gekopieerd. Windows Bestandsgeschiedenis, OneDrive, Google Drive, oude e-mailbijlagen, camera-importen.
- Kijk in Schijfbeheer. Als de USB de verkeerde grootte toont, of als niet-toegewezen, wijst dat op partitieschade en niet alleen op formattering.
- Herstel naar je pc of een andere externe schijf met meer vrije ruimte dan de gegevens die je wilt terughalen.
- Sorteer scanresultaten eerst op bestandstype. Foto’s en video’s herstellen na een formattering vaak beter dan Office-bestanden.
- Open voorbeelden voordat je een hoop bestanden terugzet. Dat bespaart tijd.
Wat je moet vermijden, uit ervaring:
- Voer geen reparatietools uit.
- Sla herstelde bestanden niet terug op de USB op.
- Blijf hem niet in willekeurige tv’s, auto’s, printers en andere rommel steken. Die apparaten schrijven verborgen bestanden.
Als je de beste software voor herstel van geformatteerde USB’s wilt, begin dan met een tool die is gemaakt voor scans van verwijderde en geformatteerde schijven, zoals Disk Drill. Het is eenvoudig genoeg voor de meeste mensen en geeft je voorbeelden vóór herstel.
Ook deze korte clip over tips voor USB-gegevensherstel en pc-opruiming is het bekijken waard.
Als de bestanden zakelijke documenten, juridische dossiers of onvervangbare familiefoto’s zijn, en de eerste image of scan er slecht uitziet, stop dan daar. Een lab kost meer, maar herhaalde doe-het-zelfpogingen maken dingen erger.
Eén ding dat ik zou toevoegen aan wat @mikeappsreviewer en @cazadordeestrellas zeiden: voordat je scans op de USB gaat loslaten, controleer of de schijf überhaupt met de juiste capaciteit wordt gelezen. Als een stick van 128 GB ineens als 32 MB verschijnt of vraagt om geïnitialiseerd te worden, kan dat wijzen op schade aan de controller of partitietabel, en niet alleen op een simpel formatteringsprobleem. In dat geval wordt herstel al snel een stuk ingewikkelder.
Ik ben het ook niet helemaal eens met het idee dat mensen meerdere apps achter elkaar op de live-USB moeten blijven proberen. Zelfs alleen-lezen scans belasten instabiele flashmedia. Als de gegevens belangrijk zijn, maak dan eerst een image als dat mogelijk is en test het herstel daarna op die image. Veel veiliger.
Qua software is Disk Drill een goede keuze, omdat het geformatteerde USB-schijven kan scannen en bestanden kan voorvertonen vóór herstel. Dat is belangrijker dan mensen denken. Als voorvertoningen niet werken, kunnen de herstelde bestanden ook waardeloos zijn. Sla de resultaten ook op een andere schijf op, niet op dezelfde stick. Klinkt logisch, maar mensen doen het nog steeds.
Nog een tip: als de USB in een camera, telefoon of recorder is gebruikt, zoek dan op bekende bestandssignaturen in plaats van op mapnamen. Bij herstel van een geformatteerde USB gaat de oorspronkelijke structuur vaak verloren, maar de ruwe bestanden kunnen er nog steeds zijn.
Deze gids over hoe je bestanden van een geformatteerde USB-flashdrive kunt herstellen is ook de moeite waard om te lezen.
Vermijd CHKDSK, formatteer niet opnieuw en vermijd het testen van de schijf door er bestanden op te kopiëren. Zo veranderen mensen herstelbaar heel snel in niet meer herstelbaar.
Een extra invalshoek die bijna niemand hard genoeg benoemt: controleer of de USB TRIM/UASP gebruikt. Op veel gewone flashdrives is TRIM niet actief, dus een snelle formattering laat redelijke herstelkansen over. Maar bij sommige USB-SSD’s en nieuwere behuizingen kunnen verwijderde blokken vrij snel op de achtergrond worden gewist. Daarom ben ik het niet helemaal eens met het idee dat het advies “tijd is belangrijk” altijd opgaat. Het is belangrijk, ja, maar het apparaat herhaaldelijk inschakelen kan op sommige hardware ook opschoning activeren. Als dit een USB-SSD is, zijn minder herverbindingen beter.
Beoordeel herstel ook niet alleen op basis van “de scan vond 50.000 bestanden.” Aantallen betekenen niets. Waar het om gaat is:
- originele bestandsnamen
- intacte mappenstructuur
- geldige voorbeelden
- correcte bestandsgroottes
- documenten die daadwerkelijk openen
Een praktische test die ik gebruik: herstel eerst 5 tot 10 voorbeeldbestanden van verschillende typen. Eén JPG, één DOCX, één PDF, één video, één ZIP. Als die corrupt zijn, verspil dan geen uren aan het herstellen van de rest uit dezelfde resultatenset.
Over tools gesproken, Disk Drill is hier een redelijke keuze.
Voordelen
- eenvoudig in gebruik
- goede ondersteuning voor voorbeelden
- kan geformatteerde USB-sticks goed scannen
- de imagingfunctie is nuttig vóór risicovol herstel
Nadelen
- diepe scans kunnen veel hernoemde bestanden opleveren
- volledig herstel is niet gratis
- bij zwaar beschadigde flashmedia hangen de resultaten nog steeds meer af van de hardwareconditie dan van de software
Vergeleken met de punten van @cazadordeestrellas, @sognonotturno en @mikeappsreviewer zou ik dit toevoegen: als de USB vooral kleine Office-bestanden, spreadsheets of databases bevat, kan herstel minder vergevingsgezind zijn dan bij foto’s/video’s, omdat zelfs kleine corruptie ze volledig onbruikbaar kan maken. Stel de verwachtingen dus daarop af.
Als de schijf normaal wordt aangekoppeld, maak dan indien mogelijk een image en test daarna met Disk Drill of een andere serieuze herstelapp vanaf de image, niet vanaf de stick. Als de eerste degelijke scan onbruikbare voorbeelden oplevert, stop dan met experimenteren. Dat is meestal het punt waarop doe-het-zelf overgaat in vernietiging van bewijs.