Mój zewnętrzny dysk twardy nagle uległ uszkodzeniu i system Windows ciągle prosi mnie o jego sformatowanie. Są na nim ważne zdjęcia, dokumenty i pliki do pracy, których nie mogę stracić. Szukam bezpiecznych kroków odzyskiwania danych z dysku twardego lub opcji naprawy, które nie pogorszą utraty danych.
Jeśli pliki są ważne, traktuj dysk tak, jakby był bardzo delikatny, i jeszcze nie zaczynaj go „naprawiać”. W tym miejscu wiele osób pogarsza sytuację. Windows może proponować sformatowanie dysku lub uruchomienie CHKDSK, ale jeśli system plików jest już uszkodzony, takie działania mogą zmniejszyć szanse na odzyskanie danych.
Pierwszy krok jest nudny, ale ważny: przestań zapisywać cokolwiek na dysku. Odłącz zewnętrzny HDD, dopóki nie będziesz gotowy do odzyskiwania z niego danych. Jeśli to dysk wewnętrzny, nic na niego nie kopiuj, nie instaluj na nim oprogramowania i nie używaj go jako tymczasowej lokalizacji zapisu.
Warto lepiej ustalić, z jakim rodzajem uszkodzenia masz do czynienia. Typowe objawy to:
- Windows informuje, że dysk musi zostać sformatowany.
- System plików jest wyświetlany jako RAW.
- Litera dysku się pojawia, ale dysku nie da się otworzyć.
- Dysk klika, zgrzyta lub wydaje inne niepokojące dźwięki mechaniczne.
Jeśli Zarządzanie dyskami nadal pokazuje dysk z prawidłowym rozmiarem, to zwykle jest to dobry znak. Często oznacza to, że dysk jest przynajmniej poprawnie wykrywany, a problem może dotyczyć partycji lub systemu plików, a nie samego sprzętu.
Najpierw odzyskałbym ważne dane, zanim próbowałbym napraw. Disk Drill to dobra opcja, ponieważ najpierw może utworzyć obraz dysku bajt po bajcie. Następnie skanujesz obraz, zamiast dodatkowo obciążać oryginalny dysk, co jest znacznie bezpieczniejsze, jeśli dysk działa niestabilnie.
Podstawowy przebieg pracy wyglądałby tak:
- Zainstaluj Disk Drill na innym dysku, nie na uszkodzonym.
- Utwórz obraz dysku, jeśli da się go odczytać w wystarczającym stopniu.
- Uruchom Universal Scan na tym obrazie.
- Podejrzyj pliki, na których ci zależy.
- Odzyskaj je na inny sprawny dysk.
Wersja dla Windows pozwala odzyskać za darmo do 100 MB, więc możesz przynajmniej sprawdzić, czy pliki są widoczne, zanim wydasz pieniądze.
Gdy dane zostaną skopiowane w bezpieczne miejsce, wtedy ma sens przyjrzenie się naprawie dysku. Zacznij najpierw od prostych rzeczy:
- Użyj innego kabla USB.
- Wypróbuj inny port USB.
- Podłącz dysk do innego komputera.
Zaskakująco wiele „uszkodzonych” dysków zewnętrznych ma w rzeczywistości problem z wadliwym kablem, niestabilnym portem albo uszkodzoną obudową.
Jeśli dysk nie jest wyświetlany jako RAW, po odzyskaniu danych możesz spróbować uruchomić CHKDSK:
chkdsk X: /r
Zastąp X: właściwą literą dysku. Po prostu nie uruchamiaj tego najpierw, jeśli pliki są ważne. CHKDSK modyfikuje system plików podczas próby naprawy, a czasem oznacza to usunięcie uszkodzonych wpisów albo przeniesienie danych.
Jeśli dysk stał się RAW, CHKDSK zwykle nie jest przydatny. W takim przypadku najpierw odzyskaj pliki, a potem albo spróbuj naprawić partycję za pomocą TestDisk, albo sformatuj dysk, jeśli chcesz go po prostu dalej używać.
Zwracaj też szczególną uwagę na to, jak dysk zachowuje się podczas pracy z nim. Przerwij samodzielne próby, jeśli zauważysz takie rzeczy jak:
- powtarzające się klikanie,
- losowe rozłączanie,
- bardzo powolny odczyt,
- albo znikanie dysku z Zarządzania dyskami.
Takie objawy zwykle bardziej wskazują na awarię sprzętową. Jeśli dane są cenne, bezpieczniejszym rozwiązaniem jest profesjonalna usługa odzyskiwania danych, ponieważ każda kolejna próba może pogorszyć sytuację.
Uszkodzony dysk twardy nie jest automatycznie martwy. Bardzo często uszkodzenie ma charakter logiczny, a pliki nadal tam są. Kolejność ma znaczenie: najpierw odzyskiwanie, później naprawa lub formatowanie. To daje największą szansę na uratowanie danych, a może także samego dysku.
Pełne skanowanie może być tym, co dobije umierający dysk. To właśnie ukryte, irytujące ryzyko. Oprogramowanie do odzyskiwania jest bezpieczniejsze niż narzędzia do naprawy, ale nadal intensywnie odczytuje dysk przez długi czas, więc jeśli dysk fizycznie ulega awarii, warto ograniczyć liczbę takich operacji.
Zgadzam się z @mikeappsreviewer, że najpierw należy wykonać obraz, ale w przypadku dysków zewnętrznych byłbym szczególnie ostrożny, ponieważ obudowa USB może być częścią problemu. Przed uruchomieniem jakiegokolwiek odzyskiwania spróbuj użyć innego kabla, a jeśli to zewnętrzny dysk w obudowie do komputerów stacjonarnych, upewnij się, że zasilacz jest właściwy i działa stabilnie. Nie odłączaj i nie podłączaj go jednak dwadzieścia razy. Jeśli Windows proponuje formatowanie, za każdym razem anuluj. Jeśli dysk klika, wielokrotnie się rozpędza i zatrzymuje, rozłącza się w trakcie kopiowania albo potrzebuje kilku minut, żeby w ogóle się pojawić, na tym etapie się zatrzymaj i rozważ oddanie go do laboratorium odzyskiwania danych.
Jeśli działa normalnie, a Zarządzanie dyskami pokazuje prawidłową pojemność, bezpieczniejsza ścieżka samodzielnego działania jest taka: podłącz go raz, wykonaj obraz na inny dysk z wystarczającą ilością wolnego miejsca, a następnie przeskanuj obraz. Disk Drill nadaje się do takiego sposobu pracy, ale najważniejszy jest obraz, a nie nazwa marki. Nie odzyskuj plików z powrotem na ten sam uszkodzony dysk. Gdy pliki zostaną już skopiowane w inne miejsce, wtedy możesz martwić się o CHKDSK, TestDisk, ponowne partycjonowanie lub formatowanie. Najpierw naprawa jest szybsza, ale to zły zakład, gdy pliki są ważne.
Jeśli jest to zewnętrzny dysk typu WD My Book/Passport, nie zakładaj, że wyjęcie samego dysku z obudowy to bezpieczny skrót. Niektóre dyski zewnętrzne obsługują translację USB lub szyfrowanie na płytce mostka, więc ten sam dysk podłączony przez SATA może wyglądać jak śmieci, nawet jeśli talerze są w porządku. Wypróbowanie innego kabla lub portu jest nieszkodliwe, ale „wyjmowanie” dysku z obudowy nie powinno być pierwszym krokiem, chyba że wiesz, że ten model działa normalnie poza obudową.
Zgadzam się z innymi, żeby najpierw nie uruchamiać CHKDSK, ale podszedłbym do tego jeszcze ostrożniej: zdecyduj, ile warte są dane, zanim zaczniesz eksperymentować. Jeśli to pliki do ponownego pobrania i stare instalatory, jasne, zrób obraz i przeskanuj go czymś takim jak Disk Drill. Jeśli to zdjęcia rodzinne, pliki klientów, dokumenty podatkowe lub cokolwiek, za czego odzyskanie zapłaciłbyś prawdziwe pieniądze, zatrzymaj się, gdy tylko zobaczysz objawy sprzętowe. Klikanie, znikanie z Windows lub kopiowanie z prędkością kilku KB/s to już nie jest „uszkodzenie danych”, to uszkadzające się urządzenie.
Mała rzecz, o której ludzie zapominają: upewnij się przed rozpoczęciem, że miejsce docelowe odzyskiwania ma wystarczająco dużo przestrzeni. Potrzebujesz miejsca na obraz, a potem ponownie miejsca na odzyskane pliki, chyba że twoje narzędzie pozwala odzyskiwać wybiórczo. Nie próbuj „naprawiać” oryginalnego dysku, żeby zaoszczędzić miejsce. Najpierw kup lub pożycz inny dysk, odzyskaj dane na niego, a dopiero potem zdecyduj, czy stary dysk warto formatować i testować. Osobiście nie ufałbym mu potem do niczego ważnego, nawet jeśli wydaje się, że wrócił do życia.
Jeśli dysk był kiedykolwiek szyfrowany za pomocą BitLocker lub narzędzia producenta, nie „naprawiaj” niczego, dopóki nie upewnisz się, że masz klucz odzyskiwania lub hasło. W takim przypadku najbezpieczniej jest najpierw wykonać obraz całego dysku, a następnie pracować na obrazie, ponieważ odzyskiwanie losowych plików z uszkodzonego zaszyfrowanego woluminu może szybko zamienić się w bezużyteczne, chaotyczne dane.