Moja partycja dysku twardego nagle zmieniła się na RAW po ponownym uruchomieniu, a teraz system Windows mówi, że trzeba ją sformatować, zanim będę mógł z niej korzystać. Są na niej ważne zdjęcia i pliki do pracy, więc obawiam się, że próba najpierw naprawienia partycji RAW może utrudnić odzyskanie danych. Czy powinienem najpierw odzyskać pliki, czy bezpieczniej jest naprawić partycję, zanim zrobię cokolwiek innego?
Raz trafiłem na dokładnie taki sam bałagan. Mój pierwszy ruch to nie była naprawa, nie format, nie CHKDSK. Najpierw skopiowałem pliki.
To, że dysk pokazuje się jako RAW, nie znaczy, że dane zniknęły. W większości przypadków Windows stracił orientację w systemie plików. Widziałem to po zaniku zasilania, po zbyt szybkim odłączeniu dysku USB, na dysku z uszkodzonymi sektorami, a raz na laptopie, gdzie w ogóle nie było żadnej oczywistej przyczyny. Jeśli partycja była wcześniej w NTFS, Windows nie potrafi odczytać tego, co wcześniej miało sens.
I tak, odmowa uruchomienia CHKDSK pasuje do tego schematu. Windows zwykle wyświetla to:
Typ systemu plików to RAW. CHKDSK nie jest dostępny dla dysków RAW.
Kiedy to widzę, na razie zostawiam narzędzia naprawcze w spokoju. Wymuszanie zmian na uszkodzonej partycji to sposób, w jaki ludzie zamieniają bałagan możliwy do odzyskania w coś jeszcze gorszego.
Taka jest kolejność, której bym się trzymał:
- Przestań cokolwiek zapisywać na dysku.
- Odzyskaj pliki w inne miejsce.
- Napraw lub odbuduj partycję po odzyskaniu danych.
- Skopiuj pliki z powrotem dopiero wtedy, gdy dysk znów będzie stabilny.
Do odzyskiwania użyłem Disk Drill. U mnie zadziałało skanowanie bezpośrednie. Nie zależy ono od tego, czy Windows potrafi poprawnie odczytać uszkodzony system plików.
Kroki są dość proste:
- Zainstaluj Disk Drill na innym dysku, nie na tym RAW.
- Uruchom program i wybierz uszkodzony dysk lub partycję.
- Kliknij Search for Lost Data. Jeśli przy dysku zewnętrznym zapyta o typ skanowania, prawie zawsze wybrałbym Universal Scan. Przełączam się na Advanced Camera Recovery tylko wtedy, gdy chodzi o pofragmentowane wideo z kamery, wideorejestratora albo drona.
- Poczekaj, aż skanowanie się zakończy. Wiem, to się dłuży.
- Otwórz Review found items i sprawdź kilka podglądów.
- Wybierz to, czego potrzebujesz, i kliknij Recover.
- Zapisz odzyskane rzeczy na innym dysku.
Gdy upewnisz się, że odzyskane pliki otwierają się bez uszkodzeń, dopiero wtedy zajmij się partycją.
Jeśli chcesz spróbować przywrócić oryginalny układ, warto wypróbować TestDisk. Widziałem, jak poprawnie odzyskiwał tablicę partycji. Jeśli się nie uda albo nie zależy ci na odtworzeniu starej struktury, otwórz Zarządzanie dyskami, usuń partycję RAW, jeśli trzeba, utwórz Nowy wolumin prosty, wykonaj szybkie formatowanie, a potem przenieś odzyskane pliki z powrotem.
Małe ostrzeżenie z doświadczenia. Jeśli ten dysk to SSD, nie odkładałbym tego na kilka dni. Obsługa TRIM na dyskach SSD może z czasem w tle wyczyścić usunięte bloki. Status RAW nie zawsze od razu uruchamia TRIM, ale dodatkowe zapisy i bezsensowne używanie pogarszają odzyskiwanie.
Inaczej wygląda sytuacja, jeśli dysk ciągle znika, wydaje klikające albo zgrzytające dźwięki, znika podczas skanowania albo rozłącza się i łączy w kółko. Na tym bym się zatrzymał. Oprogramowanie to nie jest dobre rozwiązanie, gdy sprzęt wyraźnie niedomaga. W takim momencie bezpieczniejszą opcją jest firma odzyskująca dane, zwłaszcza jeśli pliki są ważne.
Najpierw odzyskaj. Napraw później.
W większości zgadzam się z @mikeappsreviewer co do kolejności. Różnię się trochę w tym. Zanim podejmiesz jakąkolwiek próbę naprawy, sprawdź stan dysku. Jeśli SMART pokazuje oczekujące sektory, błędy CRC lub błędy odczytu, przestań traktować to wyłącznie jako problem z systemem plików. To może być umierający dysk.
Moja kolejność byłaby taka:
- Sprawdź SMART za pomocą CrystalDiskInfo lub narzędzia producenta dysku.
- Jeśli stan wygląda źle, najpierw sklonuj dysk za pomocą ddrescue lub podobnego narzędzia.
- Odzyskaj pliki z klonu lub obrazu.
- Dopiero potem próbuj opcji naprawy.
Dlaczego naciskam na klonowanie w pierwszej kolejności. Partycja RAW po restarcie często oznacza jedną z 3 rzeczy:
- uszkodzony sektor rozruchowy lub MFT w NTFS
- problem z tablicą partycji
- błędy odczytu sprzętowego
W przypadku uszkodzonych HDD wielokrotne skanowanie oryginalnego dysku może pogorszyć sytuację. W przypadku SSD czas ma jeszcze większe znaczenie.
Jeśli dysk jest stabilny, użyj Disk Drill, aby przeskanować i odzyskać ważne dane na inny dysk. Zacznij od najważniejszych folderów, jeśli oprogramowanie pozwala filtrować według typu lub daty. Zdjęcia, dokumenty, pliki projektów. Sprawdź, czy przykładowe odzyskane pliki się otwierają.
Gdy Twoje dane będą już bezpieczne, wtedy spróbuj naprawy. TestDisk nadaje się do odbudowy informacji o partycji. Jeśli Windows nadal mówi, że dysk musi zostać sformatowany, jeszcze nie akceptuj tego komunikatu. I pomiń CHKDSK dla RAW. Prosta wersja problemu jest taka, że Windows nie może uruchomić Check Disk, ponieważ system plików dysku jest widoczny jako RAW lub nieczytelny.
Jeśli chcesz krótkie wyjaśnienie, to pomoże:
jak naprawić problem CHKDSK niedostępny dla dysków RAW
Krótka wersja: najpierw są Twoje pliki. Naprawa to drugi krok. Jeśli dysk klika, rozłącza się lub zawiesza komputer, przerwij i oddaj go do specjalisty.
Najpierw odzyskaj, potem naprawiaj. W większości zgadzam się tu z @mikeappsreviewer i @reveurdenuit, ale nie rzucałbym się od razu na żadne duże skanowanie oryginalnego dysku, jeśli nośnik zachowuje się choć trochę dziwnie.
Moje zdanie:
- Nie formatuj go
- Nie pozwalaj Windowsowi go zainicjować ani naprawić
- Na razie nie uruchamiaj narzędzi intensywnie zapisujących dane na oryginalnej partycji
Zanim zrobiłbym cokolwiek innego, sprawdziłbym, czy dysk jest fizycznie wystarczająco sprawny, by dało się z niego odczytywać dane. Jeśli to dysk zewnętrzny, najpierw zamień kabel/port/obudowę. Widziałem już, jak RAW partition okazywała się skutkiem wadliwego mostka USB, co zdarza się irytująco często i jest o wiele tańsze niż martwy dysk. Jeśli dysk działa dobrze w innej obudowie albo po bezpośrednim podłączeniu przez SATA, to sama partycja może nie być tu prawdziwym winowajcą.
Jeśli sprzęt wydaje się stabilny, odzyskaj dane na inny dysk. Disk Drill to solidna opcja do odzyskiwania danych z dysku RAW, ponieważ potrafi skanować poza uszkodzonym systemem plików i wyciągać pliki na podstawie struktury i sygnatur. Najpierw nadałbym priorytet rzeczom nie do zastąpienia: zdjęciom, dokumentom do pracy, archiwom projektów itd. Potem sprawdź, czy przynajmniej kilka odzyskanych plików faktycznie się otwiera. Ludzie cały czas o tym zapominają.
Dopiero potem próbowałbym naprawiać metadane partycji albo ją przeformatować. Szczerze mówiąc, jeśli pliki są już odzyskane, zazwyczaj pomijam naprawę i po prostu czyszczę/tworzę partycję od nowa, a potem testuję dysk. Szybciej i mniej nerwów.
Jeszcze jedna rzecz: jeśli stało się to zaraz po restarcie, sprawdź też Podgląd zdarzeń i historię SMART. Nagłe RAW może być objawem, a nie samą chorobą.
Jeśli chcesz zobaczyć więcej przykładów tego, z czym ludzie zetknęli się przy dokładnie takim problemie, warto zajrzeć do tego wątku:
rzeczywiste sposoby naprawy zewnętrznego dysku twardego wyświetlanego jako RAW
Najpierw odzyskaj dane, ale sprzeciwię się jednej części typowej porady: jeśli dysk jest całkowicie cichy, a SMART jest czysty, nie zawsze trzeba od razu przechodzić do pełnego klonowania dysku, zanim zrobi się cokolwiek innego. Klonowanie jest najbezpieczniejsze, jasne, ale przy bardzo dużych dyskach i ograniczonej ilości wolnego miejsca czasem bardziej praktycznym pierwszym krokiem jest ukierunkowane odzyskanie folderów, których nie da się zastąpić.
Partycja RAW zwykle oznacza, że Windows nie potrafi już interpretować metadanych systemu plików, a nie że każdy plik zniknął. Prawdziwym zagrożeniem są więc zapisy, a nie odczyty. To oznacza:
- żadnego formatowania
- żadnego CHKDSK
- żadnego monitu skanuj i napraw
- żadnego kopiowania nowych rzeczy na ten dysk
Zgadzam się z @reveurdenuit, @caminantenocturno i @mikeappsreviewer co do podstawowej zasady: najpierw dane, potem naprawa. Różnię się w kwestii tego, co po odzyskaniu. Zwykle nie zawracam sobie głowy naprawianiem partycji, która raz stała się RAW, z myślą o długoterminowym użyciu. Jeśli przeszła na RAW bez oczywistego powodu, traktuję system plików jako niewiarygodny i odbudowuję go od zera po przetestowaniu sprzętu.
Jedna praktyczna rzecz, którą ludzie pomijają: sprawdź rozmiar partycji w Zarządzaniu dyskami. Jeśli rozmiar nagle wygląda na nieprawidłowy albo pojawia się nieprzydzielone miejsce tam, gdzie nie powinno go być, bardziej wskazuje to na uszkodzenie tablicy partycji niż zwykłą korupcję NTFS. Inna awaria, ta sama zasada: najpierw odzyskaj dane.
O Disk Drill, skoro już został wspomniany:
Zalety
- łatwy w użyciu
- dobra obsługa podglądu zdjęć i dokumentów
- potrafi znaleźć pliki nawet wtedy, gdy Windows widzi RAW
- przyzwoite filtrowanie, co pomaga, jeśli najpierw chcesz tylko pliki robocze albo zdjęcia
Wady
- głębokie skanowanie może trwać wieczność
- odzyskane nazwy plików i folderów nie zawsze będą idealne, jeśli metadane są poważnie uszkodzone
- potrzebujesz innego dysku z wystarczającą ilością wolnego miejsca
- to nie jest narzędzie, na którym bym polegał, jeśli dysk fizycznie poważnie się psuje
Moja wersja wygląda więc tak:
- Sprawdź, czy sam dysk działa stabilnie.
- Jeśli jest stabilny, odzyskaj najważniejsze pliki na inny dysk za pomocą czegoś takiego jak Disk Drill.
- Otwórz i zweryfikuj odzyskane próbki.
- Potem wyczyść dysk, utwórz partycje na nowo, wykonaj pełny test i użyj dysku ponownie tylko wtedy, gdy go przejdzie.
Jeśli dysk znika, klika, zwalnia do ślimaczego tempa albo wyrzuca błędy wejścia-wyjścia, przestań traktować to jak zwykły problem RAW. To bardzo szybko staje się przypadkiem sprzętowym.